Hexagon – podejście oparte na czynnikach ryzyka i odstępstwa
Wykorzystywanie i wyzyskiwanie seksualne dzieci (CSAE) stanowi poważne i dynamicznie rozwijające się wyzwanie dla praktyków zaangażowanych w przeciwdziałanie temu zjawisku. W 2024 r. infolinie INHOPE przetworzyły 2,7 mln zgłoszeń dotyczących potencjalnie nielegalnych treści, z czego 1,47 mln uznano za potwierdzone lub domniemane materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM). W samym 2025 r. Internet Watch Foundation (IWF) oceniła 8029 obrazów i filmów wygenerowanych przez AI jako realistyczne materiały CSAM. Co więcej, liczba zgłoszeń kierowanych do NCMEC CyberTipline gwałtownie wzrosła – z 4,2 mln w 2014 r. do ponad 20 mln rocznie w 2025 r. Równolegle zmienia się charakter wykrywanych materiałów: coraz większą rolę odgrywają treści wideo oraz materiały generowane przez AI, których liczba wzrosła rok do roku o 6344%. Pokazuje to, jak szybko zmienia się krajobraz zagrożeń i ukazuje złożoność wyzwań, z którymi muszą mierzyć się organy ścigania.
Skuteczna ochrona dzieci wymaga nie tylko sprawnego reagowania na już ujawnione przestępstwa, lecz także wcześniejszego rozpoznawania sytuacji ryzyka. Szczególne znaczenie mają narzędzia wspierające specjalistów w identyfikowaniu niepokojących sygnałów, uporządkowanej ocenie ryzyka oraz podejmowaniu działań zanim zagrożenie się rozwinie. Ważnym elementem takiego podejścia jest również proaktywna praca z osobami, które dopuściły się czynów zabronionych, ukierunkowana na ograniczanie ryzyka wyrządzenia szkody w przyszłości.
Heksagon czynników ryzyka i odstępstwa, opracowany w ramach finansowanego przez Unię Europejską projektu Zapobieganie i Ochrona poprzez Wsparcie (2PS), jest praktycznym narzędziem stworzonym po to, by wspierać takie podejście. Pomaga praktykom w ocenie potrzeby interwencji oraz określaniu poziomów ryzyka w odniesieniu do osób wobec osób, które mogą przejawiać seksualne zainteresowanie dziećmi, osób, wobec których pojawiły się zarzuty wyrządzenia krzywdy, lub innych osób, co do których istnieją obawy, w tym tych, które wcześniej nie popełniły przestępstwa seksualnego, ale wykazują rozpoznane czynniki ryzyka. Jego celem jest wspieranie świadomej interakcji, interwencji i kierowania do odpowiednich form pomocy, wzmacnianie ochrony dzieci oraz wspieranie specjalistów w pracy z osobami przejawiającymi niewłaściwe pragnienia, zainteresowania lub zachowania seksualne.
Heksagon obejmuje sześć obszarów związanych z ryzykiem: seksualność, antyspołeczność, zdrowie psychiczne, samoregulacja, relacje, styl życia i kontekst. Uzupełnia je analiza czynników, które mogą wspomagać zdrowsze wzorce zachowań i zdrowsze wybory, takich jak: poczucie sprawczości, perspektywy, zadowolenie, sieć wsparcia, relacje, poczucie sensu / celowość.
W ramach cyklu EMPACT 2026–2029 Heksagon jest obecnie dalej adaptowany i digitalizowany na potrzeby organów ścigania. W ramach Działania Operacyjnego 3.5, prowadzonego przez grecką Policję (Hellenic Police) przy udziale Polskiej Platformy Bezpieczeństwa Wewnętrznego jako współlidera, prace koncentrują się na przełożeniu pierwotnych ram 2PS na praktyczne rozwiązania dostosowane do codziennej praktyki organów ścigania, w tym sugestie dotyczące nawiązywania kontaktu oraz prowadzenia rozmów/przesłuchań, w tym na interaktywnym narzędziu pilotażowym.
Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego pełni rolę współlidera działania operacyjnego EMPACT 3.5 i koordynuje dwuletnie prace nad adaptacją oraz cyfryzacją Heksagonu czynników ryzyka i odstępstwa na potrzeby organów ścigania.
Wspólnie z grecką Policją PPBW współorganizowała spotkanie inauguracyjne w Atenach w dniach 8–9 kwietnia 2026 r., gromadząc przedstawicieli organów ścigania, psychologów i badaczy z całej Europy w celu określenia kolejnego etapu rozwoju Heksagonu.
Działanie będzie koncentrować się na trzech praktycznych rezultatach:
Koordynator:
Partnerzy:
Finansowane przez
Unię Europejską
Napisz do nas: projekty@ppbw.pl
