Monitoring, identyfikacja i przeciwdziałanie zagrożeniom bezpieczeństwa obywateli

Kierownik projektu:

  • Prof. dr hab. Emil W. Pływaczewski – Uniwersytet w Białymstoku.

Kierownik podprojektu:

  • Prof. dr hab. inż. Andrzej Najgebauer – Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie, Wydział Cybernetyki.

Instytucje realizujące projekt:

  • Uniwersytet w Białymstoku;
  • Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie.

Cel projektu:

Projekt stawia sobie za cel kompleksowe podejście do kwestii monitorowania i identyfikacji zagrożeń dla bezpieczeństwa obywateli, zjawisk przestępczości zorganizowanej i terroryzmu, w szczególności w obszarze Internetu i nowoczesnych technologii. Osiągnięte w jego toku wyniki posłużą do zaproponowania efektywnych i praktycznych metod przeciwdziałania, jak i zwalczania tych zagrożeń. Prowadzone analizy, jak i zgłaszane rozwiązania będą dotyczyć w jednakowym stopniu warstwy prawnej oraz technicznej.

Opis projektu:

Prace zespołu badawczego będą polegały na kompleksowej analizie ustawodawstwa polskiego i zagranicznego pod kątem znalezienia efektywnych sposobów walki z zagrożeniami bezpieczeństwa obywateli. Badania będą dotyczyć profilaktyki oraz zwalczania najbardziej groźnych współczesnych patologii, przestępczości zorganizowanej i terroryzmu. Szczególny nacisk zostanie położony na aspekt ich funkcjonowania w cyberprzestrzeni, która jest obszarem najszerszego zastosowania nowych technologii, w tym informatycznych.

Równocześnie w oparciu o analizę postępowań operacyjnych, akt postępowań przygotowawczych, sądowych, badania ankietowe oraz wywiady z praktykami i przedstawicielami nauki (w kraju i za granicą) zostanie przeprowadzona analiza przyczyn oraz przejawów przestępczości zorganizowanej i terroryzmu. Rzetelna diagnoza jest warunkiem efektywnego poszukiwania odpowiednich rozwiązań legislacyjnych oraz organizacyjnych. Ma to również bezpośrednie przełożenie na znalezienie skutecznych sposobów zastosowania rozwiązań technologicznych w praktyce działania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Przygotowane opracowania pozwolą również na przewidywanie pojawiających się nowych obszarów zagrożeń dla Polski i Europy. Duże znaczenie będzie miała również analiza wykorzystania najnowszych technologii przy realizacji przez organy ścigania czynności operacyjno-rozpoznawczych. Kolejnym zadaniem projektu będzie inwentaryzacja oraz ocena istniejących instytucji prawnych oraz rozwiązań technicznych służących ukształtowaniu prawnego modelu pracy operacyjnej. Projekt badawczy będzie miał również na celu poszukiwanie rozwiązań prawnych dla pojawiających się w praktyce problemów wykorzystywania informacji uzyskanych w drodze tych czynności w toku postępowania karnego np. wykorzystanie osobowych źródeł informacji.

Dokonana zostanie ocena rzeczywistej skuteczności istniejących instrumentów prawnych oraz innych przedsięwzięć organizacyjno-technicznych podejmowanych dotąd w celu przeciwdziałania i zwalczania zjawisk towarzyszącym przestępczości zorganizowanej i terroryzmowi. Należą do nich pranie pieniędzy, finansowanie terroryzmu oraz korupcja. Powyższe działania pozwolą skonstruować model układu wzajemnie uzupełniających się przedsięwzięć mogących skutecznie im przeciwdziałać. Również w tym zakresie oceniona zostanie przydatność nowych technologii pomocnych organom ścigania w zakresie tzw. podsłuchu prywatnego, wywiadu kryminalnego, działań antykorupcyjnych.

W celu uzyskania kompleksowej oceny zagrożeń, sposobów im przeciwdziałania i zwalczania, planuje się analizę regulacji prawnych oraz rozwiązań organizacyjno-technicznych w takich krajach jak, Hiszpania, Niemcy, Rosja, Wielka Brytania oraz Stany Zjednoczone. Dodatkowo projekt badawczy przewiduje diagnozę kontekstu społeczno-ekonomicznego funkcjonowania przestępczości zorganizowanej i terroryzmu w tych państwach. Nie można bez zastanowienia przenosić rozwiązań prawnych, ale należy rozważnie poddać analizie realia istniejące w wybranych krajach w celu próby transpozycji istniejących tam rozwiązań prawno-organizacyjnych na grunt polski.

W ramach realizacji części technicznej projektu, które wykonane będzie przez Wojskową Akademię Techniczną, przedstawione zostaną prototypowe rozwiązania w zakresie identyfikacji zagrożeń bezpieczeństwa obywateli, ich ostrzegania, a także kierowania bezpieczeństwem państwa, takie jak pilotowe instalacje eksperckie narzędzi wspomagania decyzji w zakresie kierowania w sytuacjach kryzysowych, sieciowy system monitoringu, pozyskiwania i przetwarzania danych na rzecz ostrzegania o zagrożeniach i przeciwdziałania skutkom sytuacji kryzysowych. Projekt obejmuje następujące obszary naukowe: politologię, ekologię, ekonomię, prawo, meteorologię, fizykę, elektronikę, optoelektronikę, chemię, informatykę, biologię, zarządzanie i wiele szczegółowych metod i technik, w tym z zakresu badań operacyjnych, sztucznej inteligencji, detekcji i identyfikacji zagrożeń. Zrealizowanie założeń projektu powinno zaowocować praktycznym zastosowaniem wyników badań w obszarze bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Działania te skutkować będą opracowaniem nowych metod i technik w wymienionych wyżej obszarach naukowych.

Dla niniejszego projektu priorytetem jest efektywność i adekwatność zastosowania nowych technologii w walce z przestępczością zorganizowaną i terroryzmem, biorąc pod uwagę zwłaszcza ich transnarodowy charakter. Mając powyższe na uwadze, nakreślone wcześniej działania skutkować będą wszechstronną praktyczną oceną powyższych rozwiązań oraz przygotowaniem postulatów de lege ferenda wraz z ich rzetelnym uzasadnieniem, co pozwoli na szybkie poddanie ich pod rozwagę w procesie ustawodawczym. Projekt pt.: “Monitoring, identyfikacja i przeciwdziałanie zagrożeniom bezpieczeństwa obywateli” jest prawną klamrą spinającą wszystkie pozostałe dziesięć projektów technologicznych realizowanych w ramach Polskiej Platformy Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

 

Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email
Share on print